Kabul edilen teklifle, kanun metninden “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) gerekli değildir kararı” ibaresi tamamen çıkarıldı. Artık çevreyi etkileyen projelerin tamamı için “ÇED olumlu kararı alınması” zorunlu olacak. Yatırım şirketleri, söz konusu olumlu ÇED kararı alamadıkça onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı alamayacak ve projeye başlayamayacak.
ÇED işlemleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülecek. Çevresel etki değerlendirmesi sürecinde ilgili kurumlar görüşlerini en geç 3 ay içinde vermek zorunda olacak. Kurumların ilave süre talep etmeleri halinde ise en fazla 1 ay ek süre verilebilecek.
Maden Kanunu’nda Değişiklikler ve Zeytinlik Alanlar
Yeni kanunla Maden Kanunu’nda da önemli değişiklikler yapıldı. Ruhsat bedeli tanımında yer alan “çevre ile uyum teminatı” çıkarılırken, rehabilitasyon için alınan bedel ayrıca düzenleniyor. Şirketlerden alınan ruhsat bedeli, ilgili firmaya verilen ruhsatın süresi, işletilen maden sayısı, içeriği ve kapladığı alanın büyüklüğüne göre belirlenecek ve ocak ayının sonuna kadar tahsil edilecek. Elde edilecek bedelin yüzde 30’u Maden Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) bütçesine, yüzde 70’i ise genel bütçeye eklenecek.
Kanun, zeytinlik alanlarda ülkenin elektrik ihtiyacına yönelik sınırlı maden faaliyetlerine izin veriyor. Ancak bu faaliyetlerde zeytin ağaçlarının taşınması veya eş değer zeytinlik kurulması şartı getiriliyor. Zeytin ağaçlarının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda ise, kamu yararı dikkate alınarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca izin verilebilecek. Bu izin öncesinde, aralarında biyolog ve ziraat mühendisinin de bulunduğu uzman kişilerden görüş alınacak ve belirlenecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek alan ile eş değer büyüklükte zeytin sahası tesis edilmesi zorunlu olacak.
AK Parti grubunun verdiği önergeyle, taşınacak zeytin ağaçlarından istenilen düzeyde verim alınamaması halinde ilave 1 zeytin ağacı daha dikilmesi şartı getirildi. Maden sahalarının bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik verilmek suretiyle zeytin sahası tesis edilmesi de zorunlu hale geldi.
Ayrıca, bu alanlarda alınacak rehabilitasyon bedeli 2 kat olarak tahsil edilerek çevresel telafi yükümlülüğü artırılacak. Çevreyle uyum teminatlarını teminat mektubu ile vermiş olan yatırımcılara, bu teminatı 1 yıl içinde nakden yatırma zorunluluğu getirilecek. Süre sonunda yükümlülüğünü yerine getirmeyen yatırımcıların teminat mektupları nakde çevrilip, rehabilitasyon hesabına aktarılacak. Bu düzenleme ile çevresel taahhütlerin güvence altına alınması hedefleniyor.